Marso 26, 2025 — Matagumpay na nakapag-develop ang University of the Philippines (UP) Manila ng isang abot-kayang herbal painkiller mula sa yerba buena (Mentha x villosa Huds), na mas kilala bilang marsh mint o spearmint.

Ayon kay Dr. Cecilia Maramba, direktor ng UP Institute of Herbal Medicine, na-inspire sila sa tradisyunal na panggagamot kung saan matagal nang ginagamit ang yerba buena bilang lunas sa pananakit. “We scientifically validate many of the suggestions of what our traditional healers do. For pain, y'yung yerba buena 'yung pinaka-okay,” ani Maramba sa GMA News Online.

Base sa pag-aaral, may taglay itong analgesic components tulad ng mentholactone, beta-sitosterol, at beta-sitosterol-beta-D-glucosidase, na nakakatulong sa pagpapagaan ng sakit. Sinubukan ito sa mga pasyenteng may pananakit matapos mabunutan ng ngipin, manganak (episiotomy at episiorrhaphy), sumailalim sa minor surgery, at magpatuli.

Lumabas sa resulta na bumababa ang sakit sa loob ng 10 minuto, at tuluyang nawawala sa loob ng 30 minuto hanggang isang oras. Ayon kay Maramba, halos kasing-epektibo ito ng paracetamol at maaaring magbigay ng hanggang 13 oras na ginhawa para sa moderate hanggang severe postoperative pain.

Ang pinakamahalaga, wala itong naitalang masamang epekto sa trials, kumpara sa mga commercial painkillers. Halimbawa, ang paracetamol ay maaaring makasira sa atay kapag ginamit sa mataas na doses o sa matagalang panahon. Samantala, ang NSAIDs gaya ng ibuprofen at mefenamic acid ay maaaring magdulot ng gastric irritation o ulcers. “The yerba buena tablet was safe for the liver and kidneys, showing no chronic toxicity even with long-term use (Safe ito sa atay at bato, at walang chronic toxicity kahit sa long-term use),” paliwanag ni Maramba.

Isa pang malaking bentahe ng yerba buena tablet ay ang murang presyo nito, na nasa ₱4 hanggang ₱7 kada piraso. Bagamat naisama na ito sa Philippine National Formulary noong 2008, tinanggal ito dahil sa kakulangan ng raw materials para sa mass production. Pero ngayon, sa tulong ng mas advanced na teknolohiya at secured property rights, handa na itong iprodyus nang malakihan.

Optimistiko si Maramba na makakatulong ito hindi lang sa pagpapalakas ng self-sufficiency ng Pilipinas kundi pati na rin sa posibilidad ng pag-export ng herbal medicines. Bukod sa benepisyo nito sa kalusugan, puwede rin itong maging oportunidad para sa mga magsasakang magtanim ng yerba buena bilang cash crop. “We want something Filipino-made that makes us self-sufficient. Maybe, in the future, we can even export our products (Gusto natin ng produktong gawang Pinoy na magpapalakas sa ating kakayahan bilang isang bansa. Baka balang araw, tayo pa ang mag-export ng herbal medicines),” aniya.

Sa ngayon, naghahanap ang instituto ng investors para matulungan sa commercialization at distribution ng produkto. “So far, I think we have one company who's interested in commercializing this. So we are hoping siguro (maybe) in the next year or hopefully much shorter na maging (to be) available na po siya sa market kasi (because) we really want people to use this na,” dagdag ni Maramba. Hinimok din niya ang iba pang investors na suportahan ang produkto, dahil malaki ang maitutulong nito sa pagpapahusay ng pain management para sa mga Pilipino.

Larawan: JanPietruszka/Canva