MANILA, Philippines — Nanatiling pangunahing alalahanin ng mga Pilipino ang patuloy na pagtaas ng presyo ng bilihin at hindi tumataas na sahod, batay sa iba’t ibang pambansang survey sa nakaraang taon.

Sa pinakabagong “Ulat ng Bayan” survey ng Pulse Asia, 63% ng mga respondent ang nagsabing dapat tutukan agad ng gobyerno ang inflation — o ang mabilis na pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin. Malaki ang itinaas nito mula sa 51% noong Hunyo 2018, na nagpapakita ng lumalalim na pag-aalala ng publiko sa kakayahang makabili ng mga pang-araw-araw na pangangailangan.

Ipinakita rin sa survey na 50% ng mga Pilipino ang naniniwalang dapat unahin ng gobyerno ang pagtaas ng sahod, lalo na para sa mga minimum wage earners at contractual workers. Nararamdaman ang mga isyung ito sa lahat ng antas ng lipunan at rehiyon — patunay sa lawak ng epekto ng krisis sa ekonomiya.

Iba pang binanggit na problema ay ang sumusunod:

• Pagpuksa sa kahirapan (32%)

• Paglikha ng trabaho (30%)

• Laban sa katiwalian (26%)

• Pagpigil sa krimen (23%)

Samantala, 3% lang ng mga sumagot ang nagsabing dapat bigyang-priyoridad ang charter change, na nagpapakitang mas mahalaga sa mga Pilipino ngayon ang ekonomikong kaligtasan kaysa sa reporma sa pulitika.

Isinagawa ang survey ilang araw matapos iulat ng Philippine Statistics Authority (PSA) ang 6.4% inflation rate noong Agosto — ang pinakamataas sa loob ng siyam na taon. Ayon sa mga ekonomista, epekto ito ng pandaigdigang pagtaas ng presyo ng langis, pagkaantala sa supply chain, at pagtaas ng singil sa kuryente at tubig.

Sa hiwalay na pag-aaral ng Publicus Asia, 15% ng mga Pilipino ang nagsabing nahihirapan silang bumili ng mga pangunahing bilihin, habang 14% ang nagsabing ang mataas na presyo ang pangunahing sagabal sa kanilang araw-araw na pamumuhay. Ayon pa sa parehong survey, 12% ang nangangamba sa mababang sahod at 12% din ang nababahala sa kakulangan ng trabaho.

Inamin na ng ilang ahensya ng pamahalaan ang bigat ng mga suliraning ito. Kasalukuyang pinag-aaralan ang mga panukalang palakasin ang lokal na agrikultura, kontrolin ang presyo ng bilihin, at palawakin ang social protection programs, lalo na para sa mga pinakaapektadong sektor.

Habang patuloy na nababawasan ang kakayahan ng mga Pilipino na pagkasyahin ang kanilang budget, nananawagan sila ng konkretong solusyon at pangmatagalang reporma — hindi lamang pansamantalang ayuda, kundi mga hakbang na magtitiyak ng ekonomikong seguridad at dignidad para sa lahat.