Matapos pumutok ang isang blind item ni Xian Gaza na umano’y may kinalaman sa isang celebrity at sa first cousin ng kaniyang ama, muling umingay sa social media ang isang sensitibo at matagal nang itinuturing na taboo na paksa: hanggang saan ba ang ipinagbabawal ng batas ng Pilipinas pagdating sa relasyon at kasal ng magkamag-anak?

Marami ang napa-react agad—“Incest ‘yan!”, “Bawal ‘yan!”, “Kadiri!”
Pero ang tanong: ayon ba ito sa batas, o ayon lang sa pakiramdam ng mga Marites?

Para malinawan ang publiko, nagbigay ng paliwanag si Atty. Race Del Rosario, isang abogado at kilalang legal educator sa social media.

Ayon kay Atty. Del Rosario, malinaw sa Family Code of the Philippines na ang mga kasal na ipinagbabawal ay yaong nasa within the fourth civil degree of consanguinity o pagkakamag-anak sa dugo. Kapag lampas sa fourth degree, hindi na ito sakop ng absolute prohibition.

Ngunit paano nga ba ito binibilang?

Ipinaliwanag ni Atty. Del Rosario ang tamang pagbibilang ng civil degrees:

• Ikaw at ang iyong ama — first degree

• Ikaw at ang iyong lolo — second degree

• Ikaw at ang iyong great grandfather — third degree (dito nagtatagpo ang common ancestor)

• Ikaw at ang kapatid ng iyong lolo — fourth degree

• Ikaw at ang anak ng kapatid ng iyong lolo, na siyang first cousin ng iyong ama — fifth degree

Dito nagiging malinaw ang punto:
Ang first cousin ng tatay mo ay nasa fifth civil degree of consanguinity na, at dahil hanggang fourth degree lamang ang ipinagbabawal ng Family Code, hindi ito bawal sa ilalim ng batas ng Pilipinas.

So legally speaking, pinapayagan ang ganitong kasal.

Pero dito na pumapasok ang mas mabigat na tanong:
Kung hindi pala ito illegal, bakit ganoon kalakas ang galit at pagkadiri ng publiko?

Dagdag pa ni Atty. Del Rosario, mahalagang tandaan na ang Family Code ay batas sibil, hindi kriminal. Ibig sabihin, walang krimeng incest na papasok sa ganitong sitwasyon kung parehong consenting adults ang sangkot.

Kaya kung batas lang ang pagbabasehan, malinaw ang sagot.
Pero kung moral at panlipunan ang usapan—ibang diskusyon na iyon. Kung hindi pala bawal sa batas, dapat ba agad itong husgahan ng publiko? Hanggang saan ba ang kapangyarihan ng social stigma kung malinaw naman ang sinasabi ng Family Code? Kung totoo ang blind item ni Xian Gaza, handa ba ang nasabing celebrity na harapin ang matinding backlash kahit wala namang nilalabag na batas? May mga relasyon bang mas lantaran ang legal issues pero mas madaling pinapalampas ng lipunan? Kung malinaw ang batas, dapat pa bang gawing eskandalo ang isang bagay na legal naman?

Sa huli, ayon kay Atty. Del Rosario, maraming bagay ang itinuturing na taboo sa lipunan, pero hindi lahat ng taboo ay ilegal. Sa kasong ito, malinaw ang batas—at ang diskusyon ay mas umiikot na ngayon sa moral judgment at cultural discomfort, hindi sa legalidad.

At paalala: sa usapang legal, hindi sapat ang tsismis, blind item, o emosyon.
Degree of consanguinity ang binibilang ng batas—hindi opinyon ng mga Marites.

Larawan: Christian Albert Gaza Facebook