Pagsapit ng katapusan ng 2024, umabot sa P16.05 trilyon ang kabuuang utang ng pamahalaan ng Pilipinas, ayon sa datos ng Bureau of the Treasury (BTr). Ang pagtaas na ito ay dulot ng mas mataas na paghiram at epekto ng mahinang piso.

Ayon kay Finance Secretary Benjamin Diokno, "Ang pagtaas ng utang ay inaasahan dahil sa mga kinakailangang hakbang upang suportahan ang ating ekonomiya sa gitna ng mga hamon tulad ng pandemya at mga kalamidad. Gayunpaman, nananatili kaming committed sa pagpapanatili ng fiscal discipline at epektibong pamamahala ng utang."

Ang utang na ito ay katumbas ng 60.7% ng gross domestic product (GDP) ng bansa, bahagyang mas mataas sa target na 60.6% na itinakda ng gobyerno sa ilalim ng Medium-Term Fiscal Framework. Ang pagtaas ng utang ay pangunahing dulot ng net issuance ng mga debt instruments na umabot sa P1.31 trilyon upang pondohan ang deficit program ng gobyerno, kasama ang P208.73 bilyong epekto ng mas malakas na dolyar.

Sa breakdown ng utang, 68.1% ay domestic debt na umabot sa P10.93 trilyon, habang ang natitirang 31.9% ay external debt na umabot sa P5.12 trilyon. Ang pagtaas ng domestic debt ay dulot ng net issuance ng domestic securities at epekto ng depreciation ng lokal na pera sa foreign currency-denominated domestic securities.

Samantala, ang pagtaas ng external debt ay dulot ng net external debt availments at depreciation ng piso laban sa dolyar.

Ayon kay Diokno, "Ang minimal deviation mula sa target na debt-to-GDP ratio ay nagpapakita ng epektibong cash at debt management strategies ng gobyerno, kabilang ang proactive management ng external debt issuances sa gitna ng volatile exchange rate environment."

Sa kabila ng pagtaas ng utang, nananatiling positibo ang pananaw ng gobyerno sa ekonomiya ng bansa. Ayon sa Fitch Ratings, inaasahang tataas ang paglago ng ekonomiya ng Pilipinas sa susunod na dalawang taon dahil sa monetary easing, robust infrastructure spending, at investment-friendly reforms.

Sa taong 2025, plano ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na humiram ng karagdagang P2.55 trilyon mula sa mga lokal at internasyonal na creditors upang punan ang projected budget deficit na P1.54 trilyon, o katumbas ng 5.3% ng GDP ng bansa.

Ang hakbang na ito ay inaasahang magtutulak sa outstanding debt ng gobyerno sa P17.35 trilyon pagsapit ng katapusan ng 2025.

Sa kabila ng mga hamon, nananatiling determinado ang pamahalaan na mapanatili ang fiscal stability at mapabuti ang kalagayan ng ekonomiya ng bansa sa pamamagitan ng mga epektibong hakbang at polisiya.

(Larawan mula sa Inquirer.net)