Umangat ng isang puwesto ang Pilipinas sa 2024 Corruption Perceptions Index (CPI) ng Transparency International, na nagtala ng 33 puntos mula sa 100 at nasa ika-114 na puwesto sa 180 bansa. Bagamat mas mataas ito kaysa noong nakaraang taon na ika-115, nananatili itong mas mababa sa global average na 43 at sa average na 44 ng rehiyon ng Asia-Pacific.

Sinusukat ng CPI ang antas ng katiwalian sa sektor ng gobyerno, at ipinapakita nito ang patuloy na hamon ng Pilipinas sa usapin ng pamamahala. Ang score na 0-9 ay nangangahulugang "lubhang corrupt," samantalang 90-100 ay "napakalinis." Sa kabila ng kaunting pag-unlad, nahuhuli pa rin ang Pilipinas kumpara sa mga karatig bansa tulad ng Singapore (84), Japan (71), at Malaysia (50).

Ayon sa mga eksperto, malaking hadlang ang katiwalian sa pag-unlad, lalo na sa pagharap sa mga hamon tulad ng climate change. Binanggit ng Transparency International na nasisira ang mga polisiya sa kapaligiran, napupunta sa maling lugar ang pondo para sa klima, at humihina ang pagpapatupad ng batas dahil sa korupsyon, na mas nagpapahirap sa mga mahihirap na komunidad.

Upang mas mapabuti ang kalagayan, kailangan umanong mag-prioritize ang gobyerno sa transparency at accountability. Ayon kay Zyza Nadine M. Suzara, Executive Director ng I-Lead, dapat mas maging bukas ang proseso ng procurement, budgeting, at auditing sa publiko. Samantala, iginiit ni Arjan P. Aguirre, isang propesor ng political science, na kailangang modernisahin ang mga institusyon sa pamamagitan ng pagbawas ng mga delay at paggamit ng digital solutions.

Maaari ring makatulong ang mas malakas na laban sa korupsyon para mapalakas ang kumpiyansa ng mga mamumuhunan. Ayon kay John Paolo R. Rivera ng Philippine Institute for Development Studies, mas mag-aakit ng foreign investments ang mas magandang governance score, lalo na sa infrastructure at technology. Gayunpaman, binabalaan ni Leonardo A. Lanzona, isang economics professor, na hindi sapat ang kaunting pag-unlad para makapagpabago ng opinyon ng mga investor kung walang tuloy-tuloy na pagsisikap.

Sa buong mundo, nakakabahala ang trend ng CPI, kung saan dalawang-katlo ng mga bansa ay may score na mas mababa sa 50. Nananawagan ang Transparency International para sa agarang aksyon laban sa korupsyon, na binibigyang-diin ang papel nito sa pagprotekta ng demokrasya at sustainability.

Bagamat maliit na hakbang ang pag-unlad ng Pilipinas, kailangan pa rin ng mas malakas na political will, reporma sa mga institusyon, at aktibong partisipasyon ng lahat ng sektor ng lipunan. Sa ngayon, patuloy pa rin ang paglalakbay ng bansa tungo sa mas malinis na pamamahala.

(Larawan: Philstar)