Malaking itinaas ng inutang ng gobyerno ng Pilipinas noong 2024, umabot sa P2.56 trilyon matapos ang malaking pagtaas sa parehong domestic at external na utang, ayon sa datos mula sa Bureau of the Treasury.

Tumaas ng 17 porsyento ang kabuuang inutang mula P2.19 trilyon noong 2023, kung saan nagamit ng gobyerno ang 99.6 porsyento ng P2.57-trilyong borrowing plan para sa taon. Malaking bahagi ng mga inutang, nasa 75 porsyento o P1.92 trilyon, ay galing sa local lenders. Ito ay tumaas ng 18 porsyento mula sa P1.63 trilyon na naitala noong 2023.

Sa breakdown ng domestic borrowings, nakakuha ang gobyerno ng P1.11 trilyon sa pamamagitan ng fixed-rate Treasury bonds, habang P584.86 bilyon ang nakalap mula sa retail Treasury bonds matapos ang isang issuance noong Pebrero. Bukod pa rito, P224.28 bilyon ang inutang gamit ang Treasury bills.

Ang external financing naman ay tumaas din ng 15 porsyento, umabot sa P641.17 bilyon mula sa P559.04 bilyon noong nakaraang taon. Karamihan sa external financing ng gobyerno ay nakuha mula sa multilateral institutions sa pamamagitan ng program loans na umabot sa P271.34 bilyon. Karagdagang P113.59 bilyon ang nagmula sa project loans.

Bukod dito, dalawang beses na pumasok ang administrasyon sa global debt market sa pamamagitan ng dollar bond issuances, kung saan nakalikom ito ng P256.34 bilyon. Noong Mayo, nakalikom ang gobyerno ng P115.25 bilyon mula sa 10-year at 25-year bonds, na may coupon rates na 5.25 porsyento at 5.6 porsyento, ayon sa pagkakasunod. Mas malaking halaga na P141 bilyon ang nakuha noong Setyembre sa pamamagitan ng isang triple-tranche global bond issuance.

Matagumpay na nakalikom ang bansa ng $500 milyon para sa 5.5-year tranche na may 4.375 porsyentong yield, habang nakakuha naman ito ng $1.1 bilyon para sa 10.5-year tenor na may 4.75 porsyentong coupon rate. Bukod pa rito, ang 25-year sustainability bond nito ay may average rate na 5.175 porsyento, na nagbigay ng karagdagang $900 milyon.

Dahil sa patuloy na pagtaas ng inuutang, umabot ang pambansang utang sa P16.05 trilyon sa pagtatapos ng 2024, at lumobo pa sa P16.31 trilyon noong Enero 2025. Sa taong ito, balak ng gobyerno na mangutang ng P2.55 trilyon, kung saan 80 porsyento ay manggagaling sa local lenders.

Layunin ng estratehiyang ito na bawasan ang panganib sa foreign exchange, mapakinabangan ang liquidity sa domestic financial system, at mapalakas ang local debt at capital markets.

Nakasaad din na tatanggap ang administrasyon ng P236.11 bilyon sa program loans, P197.75 bilyon mula sa iba pang inflows, at P73.55 bilyon sa project loans. Dahil dito, inaasahang aabot sa record-high na P17.35 trilyon ang kabuuang utang ng bansa pagsapit ng katapusan ng 2025, kung saan P11.98 trilyon nito ay pagkakautang sa loob ng bansa.

Ang outstanding debt-to-GDP ratio ng bansa ay nasa 60.7 porsyento noong 2024, na nananatiling mas mataas sa 60 porsyentong threshold na itinuturing na fiscally responsible. Patuloy na nangungutang ang gobyerno mula sa parehong domestic at international sources upang pondohan ang mga proyektong pang-imprastruktura at pampublikong serbisyo na hindi kayang tustusan nang buo ng kasalukuyang kita.

Larawan: Viral Buzz Makers