ABRIL 17, 2025 — Nakuha na ng Department of Transportation (DOTr) ang approval para magtunnel sa ilalim ng White Plains, isang upscale subdivision sa Quezon City — malaking hakbang para sa Metro Manila Subway. Pero kahit may green light na, mas malaking hamon ang hinaharap: ang pagkuha ng sapat na lupa para tuloy-tuloy ang konstruksyon.

Simula noong Enero, mabagal ang pag-usad ng tunnel boring — 88 meters pa lang patungong Ortigas — dahil sa mga problema sa right-of-way.

“Ang problema talaga is kulang sila sa area na pagtrabahuhan. Nagkukulang ang gobyerno sa pagbigay ng right-of-way,” aminado si Transportation Secretary Vince Dizon sa isang site inspection. “Kasi may area na ibibigay, ‘pag wala nang area, hihinto sila sa paggawa, which is costly.”

Inatasan na ni Dizon ang mga engineer na magpatuloy, pero kinilala niyang kailangang maresolba agad ang mga land disputes.

“Nag-commit na ‘ko sa kanila na makukuha yung right of way doon hanggang Ortigas station within the next few months,” sabi niya. “Kung ayaw ibenta ng mga property owners, wala tayong choice kundi mag-expropriate.”

Nanawagan siya para sa kooperasyon, at binigyang-diin ang long-term benefits ng subway para maibsan ang traffic sa Metro Manila.

Sa ngayon, 59% pa lang ang naa-acquire na right-of-way, at 20% pa lang ang natatapos sa konstruksyon. Unang target ang partial operations sa 2028, pero dahil sa delays, aabot na ito ng 2032.

“Dapat sana 2030 tapos na ‘to,” sabi ni Dizon. “Yung two-year delay ibig sabihin two years na mawawala na magagamit na ito ng mga kababayan natin. Ang laki ng maitutulong ng subway para maibsan hindi lang yung commuting time kundi pati yung traffic.”

Ang ₱488-billion subway, ang una sa bansa, ay magdudugtong mula Valenzuela hanggang Bicutan sa pamamagitan ng 17 stations, kasama ang link papuntang NAIA. Sa ngayon, prayoridad ng DOTr ang ma-award ang mga natitirang contracts within the year.

(Larawan: Philippine News Agency)