Ipinahayag ng Philippine Coast Guard (PCG) ang kanilang mga alalahanin kaugnay ng kamakailang mga aktibidad ng isang Chinese research vessel, ang Lan Hai 101, na nakita na dumadaan malapit sa baybayin ng Luzon ng Pilipinas. Ang landas ng barko, na nananatili sa isang pare-parehong distansya ng 24 hanggang 25 nautical miles mula sa dalampasigan, ay nagdulot ng mga tanong hinggil sa mga layunin nito.

Ayon kay PCG spokesperson Commodore Jay Tarriela, bagamat pinapayagan ng internasyonal na batas ang mga banyagang barko na dumaan sa mga katubigan ng Pilipinas, ang galaw ng Lan Hai 101 ay lumihis mula sa itinuturing na "innocent passage." Sa halip na dumaan sa isang tuwid na ruta, ang barko ay tila "sumusunod" sa baybayin ng Pilipinas sa isang tumpak na distansya. Sa buong paglalakbay nito mula Palawan patungong Mindoro at hanggang Ilocos, itinaguyod ng barko ang ganitong pattern, na nagdulot ng pagdududa kay Tarriela ukol sa layunin nito.

"Ang kahina-hinala sa galaw ng Chinese fisheries research vessel ay ang pagpanatili nito ng humigit-kumulang 24 hanggang 25 nautical miles mula sa baybayin ng Luzon... Para mapanatili ang ganitong distansya, tumpak sila sa pagpasok sa aming contiguous zone," ani Tarriela sa isang panayam sa Radyo 630.

Sa distansyang 24 hanggang 25 nautical miles mula sa dalampasigan, ang Lan Hai 101 ay nag-ooperate sa loob ng contiguous zone ng Pilipinas—isang maritimong lugar kung saan limitado ang kapangyarihan ng bansa kumpara sa mga teritoryal na tubig nito, na umaabot hanggang 12 nautical miles mula sa baybayin. Ang mga katubigang ito ay nasa loob ng mas malawak na 200-nautical mile exclusive economic zone ng Pilipinas.

Binigyang-diin ni Tarriela na kung ang barko ay dumadaan lamang, dapat sana itong dumaan sa isang tuwid na ruta sa katubigan ng Pilipinas. "Bakit nila kailangang magsikap na gawin ang contour ng buong baybayin na ito? Dapat tuloy-tuloy at mabilis ang kanilang daraanan," dagdag pa niya.

Ang Chinese vessel ay unang nakita noong Linggo sa mga katubigan sa silangan ng Palawan. Pagdating ng Miyerkules ng alas-7 ng umaga, pinatay nito ang kanyang automatic identification system (AIS). Huli itong nakita gamit ang dark vessel detection system na nasa humigit-kumulang 62 nautical miles mula sa Babuyan Island.

Ang insidenteng ito ay nangyari kasabay ng patuloy na mga alalahanin ukol sa mga aktibidad ng China sa West Philippine Sea. Patuloy na mino-monitor ng PCG ang mga pangyayaring ito at pinapalakas ang mga karapatan ng Pilipinas sa rehiyon. Ipinahayag ni Tarriela na sa tuwing may mga paglapit ang mga barko ng China Coast Guard sa baybayin ng Pilipinas, ipinapadala ang mga barko ng PCG upang itampok ang kanilang ilegal na presensya at mga paglabag sa internasyonal na batas.

Inaangkin ng China ang halos buong South China Sea, kabilang na ang mga katubigan sa loob ng exclusive economic zone ng Pilipinas, sa pamamagitan ng tinatawag nilang nine-dash line. Noong 2016, pinawalang-bisa ng isang arbitral tribunal sa The Hague ang malawak na mga pag-aangkin ng Beijing, ngunit tumanggi ang China na kilalanin ang desisyon.

Larawan mula sa philstar.com.