Maynila, March 15, 2025 – Ang pagpasa ng batas sa Kongreso ay isang mahaba at masusing proseso para matiyak na maayos at kapaki-pakinabang ang bawat batas. Dadaan ito sa maraming hakbang sa House of Representatives (HRep) at Senado bago makarating sa Pangulo.

Saan Manggagaling ang mga Panukalang Batas?

Maraming pwedeng pagmulan ang isang panukalang batas. Pwedeng manggaling ito sa mga mambabatas mismo, ahensya ng gobyerno, interesadong grupo tulad ng negosyante, manggagawa, o maging mga ordinaryong mamamayan. Kada taon, inilalahad ng Pangulo ang kanyang mga prayoridad na batas sa State of the Nation Address, na madalas nagiging batayan ng mga panukalang batas.

Paghahain at Pagsusumite ng Panukala

Tanging mga miyembro ng Kongreso ang maaaring maghain ng panukalang batas. Kapag naisumite na, lalagyan ito ng numero at ipapasa sa tamang komite para sa deliberasyon.

Komite: Deliberasyon ng Panukala

Kapag nasa komite na, susuriin kung kailangang magkaroon ng pampublikong pagdinig (public hearing) o direktang talakayan sa loob ng komite. Pwedeng amyendahan, ipag-isa sa ibang panukala, o ibasura ang panukala. Kung aaprubahan, gagawan ito ng committee report na ipapasa sa plenaryo.

Ikalawa at Ikatlong Pagbasa

Sa plenaryo, ipapaliwanag ng sponsor ang panukala, susundan ng debate at posibleng pagbabago sa Ikalawang Pagbasa. Kapag aprubado na, pwede na ito sumailalim sa Ikatlong Pagbasa kung saan pagbobotohan ito nang walang anumang pagbabago.

Senado at Bicameral Conference

Kapag naaprubahan sa HRep, ipapasa ito sa Senado kung saan daraan din ito sa parehong proseso. Kung may pagkakaiba ang bersyon ng Senado at HRep, pagsasamahin ito sa pamamagitan ng Bicameral Conference Committee. Pagkatapos, ibabalik ito sa parehong kapulungan para sa huling pag-apruba.

Aksyon ng Pangulo: Pag-aprubado o Pag-veto

Kapag naipasa na ng parehong kapulungan, ipapadala ito sa Pangulo para sa kanyang pirma. Pwedeng pirmahan ng Pangulo, i-veto (tanggihan), o hayaan lang itong maging batas matapos ang 30 araw. Kung i-veto ito, may pagkakataon ang Kongreso na baliktarin ang desisyon ng Pangulo kung may dalawang-katlong boto ng mga miyembro.

Pormal nang Batas

Kapag pinirmahan ng Pangulo, bibigyan na ito ng Republic Act (RA) number, ipo-post sa Official Gazette, at ipamamahagi sa mga ahensyang magpapatupad nito. Kung na-veto ito, pwedeng muling pagdebatehan at ipasa ng Kongreso kung may sapat na boto.

A bill starts from lawmakers, agencies, or the public. It is filed, reviewed by a committee, and passes through three readings in both the House and Senate. Differences are reconciled before it reaches the President, who may approve, veto, or let it lapse into law. Once approved, it becomes a Republic Act.

Larawan mula sa Pixabay