NOBYEMBRE 23, 2025 — Nagbabala si Senate President Pro Tempore Panfilo Lacson na hindi na muling papayagan ng Senado ang anumang “dagdag pondo” sa panukalang ₱6.793 trilyong pambansang budget para sa 2026, matapos ang kontrobersyal na P100 bilyong insertions sa 2025 General Appropriations Act.

Ayon kay Lacson, malinaw na utos ng liderato ng Senado na higpitan ang proseso ng budget upang maiwasan ang mga nakatagong alokasyon na dati niyang tinawag na “corrupt to the core.”

“The strongest reform introduced this year is the rule that the bicam will not allow any item that does not appear in the Senate or House version,” aniya. 

(Ang pinakamalakas na reporma ngayong taon ay ang patakaran na hindi tatanggapin ng bicam ang anumang item na wala sa bersyon ng Senado o Kamara.)

Dagdag pa niya, “That eliminates insertions and backroom dealings. It simplifies the work and can even shorten the proceedings.” 

(Tinatanggal nito ang insertions at mga lihim na usapan. Pinapadali ang trabaho at maaari pang paikliin ang proseso.)

Binanggit ni Lacson na ang mga nakaraang bicameral conference committee ay madalas nagiging “small committee” meetings na isinasagawa nang palihim, walang transcript, at nagbubunga ng malalaking lump-sum appropriations.

Sa kabila ng pagkaantala sa deliberasyon, iginiit niyang mas mahalaga ang transparency kaysa bilis. Ang mga pagdinig sa pangkalahatang prinsipyo ng budget, na karaniwang natatapos sa isang araw, ay umabot ng tatlong araw dahil sa dami ng isyung lumitaw.

Isa sa mga nabinbin ay ang pondo ng National Irrigation Administration (NIA), matapos sitahin ng mga senador ang umano’y iregularidad. Dahil dito, ipinagpaliban ng ahensya ang kanilang endorsement para sa mas malalim na pagtatanong.

Sa panayam sa radyo, binigyang-diin ni Lacson ang kahalagahan ng agarang pagpasa ng 2026 budget.

“Passing the 2026 budget on time is crucial. Without it, we risk a reenacted 2025 budget — and we cannot permit that,” aniya,

(Mahalagang maipasa sa tamang oras ang 2026 budget. Kung hindi, malalagay tayo sa panganib ng reenacted 2025 budget — at hindi natin puwedeng payagan iyon.)

Aniya, kung maulit ang reenacted budget, muling babalik ang malalaking lump-sum na nagdulot ng problema noong nakaraang taon.

Sa kabila ng dagdag oras na kailangan, naniniwala si Lacson na ang mga reporma gaya ng livestreaming ng bicam at pagbabawal sa mga item na wala sa opisyal na bersyon ng Senado o Kamara ay magpapalakas sa tiwala ng publiko at magpapadali sa proseso sa kalaunan.

(Larawan: Senate of the Philippines | Facebook)