Inaprubahan na ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ang panukalang ₱6.793 trillion national budget para sa taong 2026 — ang pinakamalaking budget proposal sa kasaysayan ng Pilipinas.

Ayon sa report ni Alexis Romero ngayong Hulyo 15, ang nasabing budget ay 7.4% na mas mataas kumpara sa ₱6.326 trillion na inaprubahan para sa 2025. Ang budget ay inaasahang tututok sa human capital development, infrastructure, digitalization, at climate resilience.

Sinabi ng Department of Budget and Management (DBM) na ang 2026 budget proposal ay tugma sa layunin ng Medium-Term Fiscal Framework (MTFF) — para mapanatiling matatag ang ekonomiya habang pinapababa ang debt-to-GDP ratio.

Mga Batas na Kaugnay ng National Budget

Ang proseso ng paghahanda, pagsusuri, at pagpasa ng pambansang budget ay may legal na batayan sa iba’t ibang batas:

1. 1987 Philippine Constitution – Art. VI, Sec. 25
   Ayon dito, “walang pondo mula sa Treasury ang maaaring gamitin kung wala itong appropriation na naaayon sa batas.” Sa ilalim din nito, may kapangyarihan ang Pangulo na magsumite ng proposed national budget sa loob ng 30 araw mula sa pagbubukas ng regular na sesyon ng Kongreso.
2. Executive Order No. 292 (Administrative Code of 1987)
   Nagbibigay ito ng legal framework sa buong proseso ng budget — mula paghahanda hanggang paggamit. Dito nakasaad ang tungkulin ng DBM na bumuo ng National Expenditure Program (NEP) bilang basehan ng General Appropriations Bill (GAB).
3. Republic Act No. 10964 (Cash-Based Budgeting System)
   Simula 2019, cash-based na ang sistema ng budget sa gobyerno. Ibig sabihin, kailangang magamit ang pondo sa loob ng isang fiscal year — para maiwasan ang underspending.
4. General Appropriations Act (GAA)
   Ito ang nagiging batas matapos aprubahan ng Kongreso at pirmahan ng Pangulo. Lahat ng pondo ng gobyerno ay dapat nakabatay sa GAA para sa taong iyon.
5. Republic Act No. 7653 at RA 11211 (Central Bank Acts)
   Mahalaga ito sa fiscal planning dahil may epekto sa interest rates, inflation, at kakayahan ng gobyerno na mangutang o gumastos.

Mga Prayoridad ng Budget

Ayon sa DBM, ito ang mga pangunahing tututukan ng 2026 budget:

• Edukasyon at Kalusugan – sa ilalim ng Universal Access to Quality Tertiary Education Act (RA 10931) at Universal Health Care Law (RA 11223).
• Build Better More Infrastructure Projects – kabilang ang transportasyon, digital infra, at flood control.
• Social Protection at Trabaho – suporta sa DSWD at DOLE para sa mga ayuda at livelihood programs.
• Climate Resilience – tugon sa Climate Change Act (RA 9729) at Disaster Risk Reduction and Management Act (RA 10121).
• Digital Governance – tulak para gawing epektibo at moderno ang serbisyo ng gobyerno, batay sa E-Governance Act.