Ang pagmamay-ari ng ari-arian sa labas ng kasal ay tumutukoy sa mga legal na karapatan at kaayusan na namamahala sa pagkuha, pamamahala, at pag-aari ng ari-arian ng mga indibidwal na hindi legal na kasal. Ang mga kaayusang ito ay maaaring mag-iba nang malaki batay sa hurisdiksyon at mga tiyak na legal na balangkas na umiiral.

Sa maraming hurisdiksyon, ang mga indibidwal na namumuhay nang magkasama nang walang kasal ay maaaring hindi awtomatikong magkaroon ng parehong karapatan sa ari-arian tulad ng mga mag-asawa. Halimbawa, sa Pilipinas, ang legal na terminong "concubinage" ay tumutukoy sa isang lalaki na may kalaguyo, at ito ay may natatanging kriminal na implikasyon sa ilalim ng Revised Penal Code. Gayunpaman, ang pamumuhay nang magkasama nang walang kasal ay hindi nagbibigay sa mga magkapareha ng awtomatikong karapatan sa ari-arian na katulad ng sa mga mag-asawa.

Sa kabaligtaran, ang ilang hurisdiksyon ay kinikilala ang "common law marriage," kung saan ang mga mag-asawa na namumuhay nang magkasama sa loob ng isang tiyak na panahon at nagpapakilala bilang kasal ay maaaring makakuha ng katulad na karapatan sa ari-arian tulad ng mga pormal na kasal. Halimbawa, sa ilang estado sa U.S., ang ari-arian na nakuha sa panahon ng common law marriage ay maaaring ituring na marital property, na maaaring hatiin kapag naghiwalay.

Ang mga magkasintahang pinipiling magsama nang hindi kasal ay madalas na nagtatatag ng mga kasunduan sa ari-arian o mga kontrata ng pagsasama upang itakda ang kani-kanilang mga karapatan at responsibilidad sa ari-arian. Ang mga legal na instrumentong ito ay maaaring talakayin ang mga isyu tulad ng pagmamay-ari ng mga ari-arian na magkakasamang nakuha, mga karapatan sa pagmamana, at ang paghahati ng mga ari-arian sa oras ng paghihiwalay o pagkamatay. Mahalaga na ang mga ganitong kasunduan ay sumunod sa mga lokal na batas upang matiyak ang pagpapatupad nito.

Walang legal na pagkilala, maaaring harapin ng mga magkasintahang nagsasama ang mga hamon sa pag-assert ng mga pag-aangkin sa ari-arian, lalo na kung magwawakas ang relasyon o kung mamatay ang isa sa kanila. Hindi tulad ng mga mag-asawa, na kadalasang may malinaw na mga legal na paraan upang ipahayag ang mga karapatan sa ari-arian na nakuha sa panahon ng kasal, ang mga hindi kasal na magkapareha ay maaaring kailanganing magbigay ng ebidensya ng pinagsamang pagmamay-ari o kontribusyon sa ari-arian upang maipahayag ang anumang mga paghahabol. Ito ay maaaring magdulot ng mga legal na komplikasyon at potensyal na alitan.

Mas mabuti para sa mga hindi kasal na mag-asawa na kumonsulta sa mga legal na propesyonal para sa payo; gumawa ng mga kasunduan sa pamumuhay nang magkasama; o panatilihin ang malinaw na dokumentasyon. Ang pag-unawa at maagap na pagtugon sa mga isyu ng pagmamay-ari ng ari-arian sa labas ng kasal ay makakatulong sa mga indibidwal na protektahan ang kanilang mga interes at epektibong malampasan ang mga potensyal na hamon sa batas.